Sau khi cách mạng Tháng tám, năm 1945 thành công, với truyền thống nhân nghĩa, khát vọng hòa bình của nhân dân ta, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trương thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo với Pháp, thống nhất ký bản Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946, tiếp sau đó, ký bản Tạm ước Việt - Pháp ngày 14/9/1946, nhân nhượng cho Pháp thêm một số quyền lợi về kinh tế - văn hóa ở Việt Nam.

Tuy nhiên, không bao lâu sau đó, thực dân Pháp dưới sự hẫu thuận của các nước đế quốc đồng minh đã quay trở lại Việt Nam, tăng cường các hoạt động quân sự, gây ra cuộc chiến tranh xâm lược nước ta. Ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, hiệu triệu toàn thể nhân dân Việt Nam đứng lên chống thực dân Pháp, hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, quân và dân cả nước đã cùng nhất tề đứng lên chống giặc. Chiến dịch Việt Bắc Thu đông 1947; Chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950… đã làm nên chiến thắng vang dội đánh bại các kế hoạch chiến tranh của thực dân Pháp, tạo bước chuyển căn bản giúp ta nắm quyền chủ động trên chiến trường.

Sau nhiều năm trở lại xâm lược, dù đã huy động tiềm lực kinh tế, quân sự to lớn, nhưng thực dân Pháp vẫn không đạt được mục đích cơ bản đề ra là tiêu diệt chính phủ cách mạng và lực lượng kháng chiến, thiết lập lại nền cai trị trên toàn Đông Dương. Tháng 5/1953, chính phủ Pháp cử tướng Nava - người được đánh giá là “một nhà chiến lược văn võ kiêm toàn” sang làm tổng chỉ huy quân viễn chinh ở Đông Dương với hy vọng sớm giành thắng lợi quân sự quyết định, tìm “lối thoát danh dự” dứt điểm cuộc chiến tranh. Với âm mưu trong vòng 18 tháng sẽ tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta, kiểm soát lãnh thổ Việt Nam, tháng 7/1953 “Kế hoạch Na Va” của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ ra đời, chúng cho quân nhảy dù chiếm Điện Biên Phủ.

Điện Biên Phủ là một thung lũng lòng chảo rộng lớn ở phía tây vùng rừng núi Tây Bắc, gần biên giới Lào - Việt, nằm trên ngã ba nhiều đường lớn và đường nhỏ quan trọng. Đây là một địa bàn chiến lược hết sức quan trọng, một vị trí chiến lược cơ động ở giữa miền Bắc Việt Nam, Thượng Lào và miền Tây Nam Trung Quốc, có thể trở thành một căn cứ lục quân và không quân rất lợi hại trong âm mưu xâm lược của địch ở vùng Đông Nam châu Á. Ngày 20/11/1953, thực dân Pháp cho quân nhảy dù xuống Điện Biên Phủ và xây dựng ở đây một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương. Trước tình hình đó, ngày 6/12/1953, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy. Một cuộc vận động nhân dân chi viện Điện Biên Phủ đã được triển khai rầm rộ, với quy mô lớn chưa từng có.

Theo đó, với khẩu hiệu "Tất cả cho tuyền tuyến, tất cả để chiến thắng”, nhân dân ta đã dồn hết sức người, sức của cho chiến dịch. Nhân dân đã đóng góp trên 25.000 tấn gạo, trên 260 tấn muối, gần 2.000 tấn thực phẩm, trên 26.000 lượt dân công với trên 18 triệu ngày công, xấp xỉ 21.000 xe đạp thồ, 756 xe thô sơ, 914 con ngựa thồ và trên 3.000 chiếc thuyền. Lực lượng tại chỗ, đồng bào Tây Bắc ra sức tăng gia sản xuất, đóng góp hàng triệu tấn gạo, thịt, rau cho chiến dịch;… Đồng bào cả nước sát cánh bên nhau xẻ núi, san đồi, làm đường phá thác để mở lối cho quân đi, cho thuyền chở hàng qua lại... Đến đầu tháng 3-1954, công tác chuẩn bị mọi mặt cho chiến dịch đã hoàn thành.

Đúng 17 giờ ngày 13/3/1954, quân ta nổ súng tấn công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Chiến dịch diễn ra với 3 giai đoạn: Giai đoạn 1, từ 13 - 17/3, ta tiêu diệt phân khu phía Bắc, lực lượng tiêu diệt các cứ điểm Him Lam, đồi Độc Lập và trung tâm đề kháng Bản Kéo. Giai đoạn 2, từ 30/3 đến 30/4, ta tiến đánh phân khu trung tâm, các điểm cao quan trọng phía Đông (E1, D1, C1, C2, A1...), vây lấn bằng hệ thống giao thông hào, bóp nghẹt Tập đoàn cứ điểm. Giai đoạn 3, từ 1 - 7/5, ta đánh tiêu diệt toàn bộ Tập đoàn cứ điểm. Đến 18 giờ 45 phút ngày 6/5, khối bộc phá 1.000 kg đặt trong lòng quả đồi A1 nổ vang, quân ta tổng công kích. 17 giờ 30 phút ngày 7/5, tướng De Castries và toàn bộ tham mưu Tập đoàn cứ điểm bị bắt, gần 10.000 quân địch ra hàng.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, vượt qua muôn ngàn gian khổ, quân và dân ta đã đập tan toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, tiêu diệt và bắt sống 16.200 tên, bắn rơi 62 máy bay, thu 64 ô tô và toàn bộ vũ khí, đạn dược, quân trang quân dụng của địch. Chiến thắng Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Lá cờ “Quyết chiến - Quyết thắng” của quân đội ta tung bay trên nóc hầm chỉ huy của địch.

Chiến thắng Điện Biên Phủ là chiến thắng của chủ nghĩa yêu nước, ý chí bất khuất, kiên cường, sức mạnh của khối đại đoàn kết của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Quân và dân ta đã đập tan âm mưu xâm lược của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, buộc chính phủ Pháp phải ký kết Hiệp định Geneva (7/1954) công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ ba nước Đông Dương, kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ kéo dài 9 năm (1945 - 1954). Đồng thời, chấm dứt ách thống trị của thực dân Pháp kéo dài hàng thế kỷ, mở ra bước phát triển mới cho cách mạng Việt Nam, Lào, Campuchia; tạo cơ sở và điều kiện để nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào năm 1975.

Phát huy truyền thống vẻ vang đó, những năm qua, cán bộ và nhân dân xã Ý Yên luôn đoàn kết, nỗ lực thi đua lao động sản xuất, xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới nâng cao được triển khai sâu rộng, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện.

Tinh thần Điện Biên Phủ không chỉ được ôn lại trong ký ức lịch sử mà còn được thể hiện bằng những hành động thiết thực hôm nay. Các tổ chức chính trị – xã hội trên địa bàn xã tích cực triển khai các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”, chăm lo gia đình chính sách, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Đặc biệt, tuổi trẻ Ý Yên phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, tích cực tham gia các phong trào tình nguyện, hiến máu nhân đạo, bảo vệ môi trường, góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó – những giá trị đã làm nên thắng lợi Điện Biên Phủ năm xưa.

Ỷ

niệm ngày 7/5 không chỉ là dịp để tri ân các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn là lời nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân Ý Yên tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, chung sức đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với những giá trị lịch sử vĩ đại của dân tộc.

(T/h: Thu Nga)